Lindy Hop: opwaaiende rokken en uitgestoken billen

Apr 9th, 2011 | By auteur | Category: Aanbevolen, Cultuur en Media

Foto's: Joost Wegman

‘Lindy Hops the Atlantic’, kopte de krant in 1927. Charles Lindbergh was de eerste vliegenier die met een solovlucht de Atlantische Oceaan overstak. In het jaar dat erop volgde werd in de befaamde club Savoy Ballroom in Harlem, een dansmarathon gehouden. ‘Shorty’ George Snowden, een virtuoos danser, vertoonde zijn kunsten. Een journalist was onder de indruk van zijn improvisatiesolo en vol verwondering vroeg hij George naar zijn voetenwerk: ,,Wat was dat?” ,,The Lindy Hop’, antwoordde de showman resoluut.

Revival
Bijna negentig jaar later in Brasserie Borgesius in Utrecht oefenen tientallen dansers de Lindy Hop. De verslaggeefster kent zelf ook wat pasjes. En dat is maar goed ook, want een dans weigeren mag niet volgens de Lindy-etiquette. Klassiekers van Count Basie, Ella Fitzgerald en Duke Ellington schallen door de ruimte. Er speelt geen Big Band, zoals vroeger in de Savoy Ballroom. Het geluid komt uit een laptop, waarop alle jazzlegendes in een afspeellijst zijn gerangschikt. De mannen op de dansvloer gaan gekleed in pantalon, omhooggehouden door bretels. Op het hoofd een gleufhoed of een boerenpet. Aan de voeten zwartwitte veterschoenen, netjes gepoetst. De dames dragen wijde waaierrokken, die opwaaien wanneer ze ronddraaien of hoogsluitende broeken, blouses met polkadotmotieven en in het haar een liefelijk sjaaltje of een bloem à la Caro Emerald. Lindy Hop beleeft een revival.

In de jaren dat Swingdans floreert, wordt het uitgaansleven van Amerikanen begeleid door bigbands. Het zijn de roaring twenties. Blanken en zwarten hebben ieder hun eigen clubs. Annette Duivenvoorden, medeoprichter en docent van dansstichting Swing in Utrecht, kan de hele historie van Swingdance navertellen: ,,In de beginjaren van Swingdance was er Charleston, wat vooral door blanken werd gedanst. Je kent het vast wel, met van die twistende benen. Tien jaar later werd de muziek swingender. De zwarte bevolking voegde show- en acrobatische elementen toe en zo ontstond een nieuwe dansstijl.”

Niet gemakkelijk
Lindy Hop is door de zwarte invloeden een vrije dans met veel ruimte voor improvisatie. Makkelijk, zou je kunnen denken, maar niets is minder waar. Het is namelijk een partnerdans en om samen te improviseren moet je elkaar goed aanvoelen. Annette merkt dit ook bij haar lessen: ,,De stijl is heel dynamisch en de leider moet elke beweging van de dame initiëren met een lead. Daarnaast is er een groot visueel aspect, je moet van elkaar kopiëren, want de danspartners staan vaak ver uit elkaar. Een andere moeilijkheidsgraad is de veelgebruikte switch tussen Lindy- en Charlestonbewegingen, waarbij de telling van zessen naar achten wisselt.”

Op de dansvloer gaat het regelmatig mis. ,,Wat wil je van me?” vraagt een dame verward. Een geval van miscommunicatie, wellicht was de lead iets te subtiel. Wanneer ik de vloer opgetrokken word, gaat het ook niet vlekkeloos. Mijn danspartner uit de Verenigde Staten blijkt al langer te dansen dan ik en hij laat me alle hoeken van de zaal zien. Ik herken een hip hip hurray, waarbij hij me onder mijn arm doordraait, een pecking, waarbij we onze nek op het ritme uitsteken als een boomkloppende specht. En de open doors, een Charlestonpas met kick in de lucht. Verder bluf ik mij niet onverdienstelijk door de passen heen door te improviseren en door veel te lachen.

Knipoog
Eind jaren tachtig is Lindy Hop naar Europa gehaald. Een groep Zweden ging samen met wat Amerikanen op zoek naar de roots van de dans. ,,Ze zochten dansers van het eerste uur op, die hen de passen konden leren,” legt Annette uit. ,,Ze vonden Franky Manning, die een nieuwe carrière als postbode was begonnen. Vroeger was hij een van de beste dansers, maar met de komst van de LP werden clubs minder populair en was er ook minder aandacht voor dans, waardoor Lindy werd vergeten.”

De juiste Lindy Hop houding is met de voeten wat uit elkaar, de knieën gebogen en de billen een beetje naar achter gestoken. De danser maakt een lichte bounce. Opwaaiende rokken en uitgestoken billen? Wie denkt dat deze dans een tikkeltje ordinair is heeft het bij het rechte eind, maar het is altijd met een knipoog. Een pas waarbij je met je voet naar achter tapt, terwijl je de borst vooruit duwt heet de ‘Tacky Annie’, vernoemd naar een stripteasedanseres. Wanneer de heer de dame laat draaien met haar hand achter de rug heet dit een Texas Tommy, wat een ander woord was voor hoer. En de Shorty George? Een verwijzing naar de kleine George Snowden. Ver door de knieën gebogen, en met de armen in een hoek van negentig graden naar beneden wijzend, lijk je nog kleiner.

Tea dance
Het is wat je noemt een social dance. Lindy Hoppers komen van heinde en verre naar de feesten om elkaar te ontmoeten. Alle dansers worden daarbij betrokken, van beginners tot professionals en van jong (18) tot oud (60+). De scene wordt draaiende gehouden door enthousiaste vrijwilligers. Gabi is zo’n betrokken Lindy Hopper. ,,Ik dans bijna twee jaar bij Swing in Utrecht. Er werden wel eens tea dances (red. dansbijeenkomsten op zondagmiddag) gehouden, maar wat mij betreft niet vaak genoeg. Samen met twee andere dansers organiseer ik sinds de zomer elke maand een tea dance. We gaan ook andere dansfeesten en workshops organiseren.” Gabi wijst op de vrijwilligers. Een dj, een kaartjesverkoper, een workshopbegeleider en medeorganisatoren. Iedereen helpt mee. ,,Dat geldt ook voor optredens en shows. Ook beginners mogen meedoen,” benadrukt Annette.

Lindy Hop ziet er door de acrobatische invloeden altijd spectaculair uit en is daardoor uitermate geschikt voor shows. Swing in Utrecht heeft samen met bigband Big Mondays een vast plekje op de Culturele Zondagen. Op dit maandelijkse evenement in Utrecht, dat veel publiek trekt, wordt iedereen aangestoken door de vrolijke dans. Lindy Hop lift ook mee op het hernieuwde succes van jazzmuziek door artiesten als Caro Emerald. Dansshows op televisie zoals Dancing With The Stars helpen natuurlijk ook. En kledingwinkels hangen vol met jaren twintig tot en met vijftig kleding. Niemand kijkt meer op van een man met bretels en een hoedje. Totdat hij gaat dansen.

Om zes uur gaat de muziek uit. Met de bounce nog in de benen moeten de Hoppers naar huis. Maar niet getreurd, want donderdag is er weer les en vrijdag staat de Kompaszaal in Amsterdam tot onze beschikking. Oja, en zaterdag is er ook een social dancing.

Tijdens een Lindy Hop-flashmob op Amsterdam Centraal Station werd de Shim Sham gedanst. Elke swingdanser kent deze routine, die uit de jaren twintig stamt.